Üsmendî

Ebü'l-Feth Alâüddîn Muhammed b. Abdilhamîd el-Üsmendî es-Semerkandî (ö. 552/1157), münazara ve hilâf ilimlerindeki kudretiyle "münazaracı" unvanıyla tanınan Hanefî-Mâtürîdî âlimidir. Semerkant yakınlarındaki Üsmend köyüne nisbetle anılmaktadır. Sirâceddin el-Ûşî başta olmak üzere çeşitli Hanefî âlimlerini yetiştirmiştir. Mu'tezilî görüşlere karşı Mâtürîdî çizgiyi kararlılıkla savunmuş; fıkıh, usul ve kelâmı kapsayan kapsamlı eseriyle Mâverâünnehir ilim geleneğine önemli katkılar sunmuştur. Lübâbü'l-kelâm adlı eseri, Hanefî-Mâtürîdî akaid geleneğini sistemli biçimde ortaya koymaktadır.