MÂTÜRÎDÎ'NİN ET-TEVHÎD ADLI ESERİYLE SÂLİMÎ'NİN ET-TEMHÎD ADLI ESERİNİN MUKAYESESİ İLÂHİYYAT BABI

Bu çalışmada, Mâtürîdî'nin "Kitabü't-Tevhîd" adlı eseri ile Sâlimî'nin "Kitabü't-Temhîd " adlı eserinde yer alan "ilâhiyyat babı" mukayese edilmiştir. Burada özellikle bu iki âlimin eserlerini seçmemizin nedeni, öncelikle kelâmda Ehl-i sünnet temsilcilerinden olan ve Mâtürîdîyye mezhebinin kurucusu Mâtürîdî ile yine ondan sonra yaşayan, erken dönem âlimlerinden ve Hanefî-Mâtürîdî ekolünden olan Sâlimî'nin eseri arasında farklılığın olup olmadığını araştırmaktır. Mâtürîdî, Hanefî mezhebine mensup olan ve bu mezhebi kelâm ilminde sistemleştirerek yeni bir ekol haline getiren kişidir. Bu nedenle amelde Hanefî mezhebine mensup olan kimselerin itikadda Mâtürîdîyye mezhebine mensubiyeti yaygındır. Sâlimî ise Hanefî mezhebine mensuptur ve Mâtürîdî'den sonra yaşamıştır. Ancak eserinin birçok yerinde Ebû Hanîfe'ye atıf yapmasına rağmen Mâtürîdî'ye atıf yapmaması dikkat çekmektedir. Aslında açıkça atıf yapmasa da görüşlerinin çoğunun Mâtürîdî ile neredeyse aynı olduğu ve birkaç yerde "meşâyihi Semerkand" demesi ile de onu kasdettiği anlaşılmaktadır. Ayrıca birçok âlimin o dönemlerde Mâtürîdîyye mezhebine atıf yapmadığı, onun yerine Sâlimî'nin de yaptığı gibi "Ehl-i sünnet" demesi, üzerinde durulan konulardan olmuştur. Çalışmamızda ilâhiyyat babını seçerek Allah'ı tanımanın önemi üzerinde durduk. Bu bahsi seçerek kelâm ilmi vasıtasıyla yüce Allah'ı, hem aklî hem de naklî deliller ile tanıma ve iki değerli âlimin görüşlerini mukayese etme fırsatı yakalamış olduk. Anahtar Sözcükler: Allah, İlâhiyyat, Mâtürîdî, Sâlimî, Ehl-i sünnet, Mukayese, Mezhep.