Maturidide dini tekelcilik

İslam inanç akidesini sistemleştiren en önemli âlimlerden birisi İmam Mansur el-Maturididir. Semerkand bölgesinde yaşadığı, gelen rivayetlerin çoğuna göre de Türk olduğu anlaşılan Maturidi'nin ehlisünnet akidesinin sistemleşmesinde en önde gelen kişilerden biri olduğu halde onun hayatı ve entelektüel kişiliği hakkında yeterli bilgi mevcut değildir. Ancak onun eserlerinden etkilenerek yetişen âlimler onun düşüncelerini gelecek nesillere aktararak kendisine nisbet edilen Maturidi'ye mezhebini oluşturmuşlardır. Hıristiyan Batı felsefesi ve teolojisi ekseninde tartışılan dini çeşitlilik meselesi 20.yy.ın en önemli din felsefesi problemlerindendir. Bu tartışma çerçevesinde ortaya çıkan meselelerden bir tanesi de dini tekelcilik kavramıdır. Buna göre her bir din, mutlak hakikat ve kurtarıcılık konusunda kendisini ön plana çıkartmakta, diğer din mensuplarını ise ya hiç hesaba katmamakta ya da diğer dinleri kendi dinleri çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutmaktadır. Bu çerçevede İslam dininin inanç sisteminin oluşmasında en önemli payı olan İmam Maturidi'nin görüşleri, son hak din İslam'ın bu meselelere yaklaşımı açısından büyük önem arz etmektedir. İmam Maturidi, Ulûhiyette, Ubudiyette ve Rububiyette tek ve bir olan Allah'a yönelmeyi ve ona hiçbir şeyi ortak koşmamayı ve teslimiyetin yalnızca Allah'a ait olduğunu dile getiren bir din anlayışına sahiptir. İmam Maturidi'de sağlam delillere bağlı olan ve akla dayalı bir din anlayışı hâkimdir. Ona göre Taklide değil, delil ve burhana dayanan din, hak dindir. Tüm peygamberlere indirilen Allah'ın dini, delilleriyle kendini ortaya koyan Tevhid dini İslamdır.