ATA B. ALİ EL-CUZCANİ'YE GÖRE EBU HANİFE'NİN KELAMİ GÖRÜŞLERİ

Özet

slâm aleminde büyük bir çogunluk itikadî sahada Mâtürîdiyye mezhebine mensuptur.Ancak bu mezhebin alimleri yeterince tanınmamakta ve eserlerinin çogu da kütüphaneraflarında yazmalar halinde bulunmaktadır. Bu eksikligi giderebilmek için özellikle sondönemlerde Mâtürîdiyye tarihi ile ilgili arastırmalar yogunlasmıstır. Mâtüridiyye'nin olusumve gelisiminde mâm-ı Âzam Ebû Hanîfe'nin öncü bir rolü vardır. Buna binaen, bu çalısmadaEbû Hanîfe'ye nispet edilen el-Fıkhü'l-ekber adlı risalenin, Atâ b. Ali el-Cûzcânî'ye aitserhinin edisyon kritigi yapılmıstır. Böylelikle Mâtürîdîyye'ye baglı bir alime ait bir eserinedisyon kritigi yapılarak ilmî istifadeye sunulması ve Mâtürîdiyye tarihi açısından degerinintespit edilmesi amaçlanmıstır. Bu çalısmada, bahsedilen eserin baska müelliflere nispetedilerek nesredildigi anlasılmıs, bunun üzerine eserin gerçek müellifinin ortaya çıkarılmasınaçalısılmıstır. Arastırma sonunda, bu eserin Atâ b. Ali el-Cûzcânî'ye nispet edilmesinin isabetliolacagı sonucuna varılmıs ve eserdeki görüslerin tahlîline geçilmistir. Tahlil neticesinde buserhin, Ebû Hanîfe'nin görüslerini Ehl-i Sünnet çizgisini takib eden mutedil bir yaklasımlaortaya koyan bir eser oldugu sonucuna varılmıstır.