EBÛ MANSÛR MÂTÜRÎDÎ’YE GÖRE FİİLLERİN ORTAYA ÇIKIŞINDA İNSANIN KUDRETİNİN ROLÜ
Şerife ÖZKETEN
المؤلفون
Şerife ÖZKETEN
Yükleniyor…
Şerife ÖZKETEN
Şerife ÖZKETEN
Necmettin Erbakan University
Bu makale Ebû Mansûr Mâtürîdî’nin fiillerin ortaya çıkışında insanın kudretinin rolüile ilgilidir. Çalışma- mız, Mâtürîdî’nin konuya dair özgün yaklaşımını, farklı yorum tarzını ele almaktadır. Kudret konusuna dâir ge- liştirdiği orijinal bakış açısıylaMâtürîdî hem Allahhem de insan açısından mantıksalyönü ortaya koymuştur.Mâtürîdî, fiillerin meydanagelmesini bir yandanAllah’a, diğer taraftan insana nispet etmiştir.İnsanların bir takım ilâhi emir ve yasaklara muhatapolarak mükellef kılınmasının nedeni,Allah’ın onların fiillerinde kudreti yaratması sebebiyledir. İnsanın fiillerinin gerçekyaratıcısının Allah olduğuanlayışı, onun kudret konusunda ne derece paysahibi olduğunu da ortaya çıkarmaktadır. İnsanınfiili, yaratma yönüyle Allah’a, onu yapmaya karar verip, ortaya çıkmasına neden olma yönüyle dekendisine aittir. Allah insanları,iyiyi kötüden ayırt edip, çirkin ve güzel davranışı fark edebilecek güçte yaratmıştır. İnsanın sorumluluğu bağlamında ele alınan kudret meselesi, itikadîekoller arasında da önemi bir yere sahip olmuştur. İtikadîekoller, genel olarak kudretin varlığınıkabul etmekte fakat değer- lendirmesinde görüşayrılığına gitmektedir.