EBU'L-YÜSR MUHAMMED EL-PEZDEVİ'NİN MATURİDİ KELAM SİSTEMİNE KATKILARI

الملخص

İlim ve irfan bakımından oldukça velud olan Maveraünnehir toprakları, İslam kültürü açısından çok önemlidir. Bu bölgede yetişen bilginler İmam-ı A'zam Ebu Hanife'nin din anlayışını, sistemli bir düşünce yapısına dönüştürmüşlerdir. Maveraünnehir'de Ebu Hanife'nin düşüncelerini sistemleştiren Ebu Mansur el-Maturidi özgürlükçü din anlayışının gelişmesine katkı sağlamış, kendisinden sonra gelen ve kendilerini Hanefi- Maturidi geleneğin müntesipleri olarak gören pek çok bilgin de bu din anlayışını benimsemiştir. Bu din anlayışını benimseyip İmam Maturidi ve Maturidiliğin gelişip-yayılmasını sağlayan bilginlerden birisi de Ebu'l-Yüsr Muhammed el-Pezdevi'dir. Maturidiliğin unutulmaya yüz tuttuğu bir dönemde Ebu'l-Yüsr el-Pezdevi, bulunduğu konum ve yazdığı eserlerle bunu engellemiş ve Maturidi mezhebinin yeniden inkişafını sağlamıştır. Bir giriş ve iki ana bölümden oluşan bu çalışma, İmam Muhammed el-Pezdevi ve Maturidi mezhebi hakkında bilgi vermektedir. Yazdığı eserlerden faydalanarak, Maturidiliğe katkıları ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda müellifin Müslüman halk için basit bir şekilde akaid konularını ele aldığı gözlemlenmiş ve Maturidiliğin geniş coğrafyalara yayılmasına önemli katkılar sağladığı saptanmıştır.