Lejla Demiri. ʿUbayd Allāh Al-Semerqandī (d. 701/1301) On Servanthood and Repentance: A Critical Edition and Annotated Translation. Cambridge: CMC Press, 2023. 104 s. ISBN: 978-1-916608-00-9
الملخص
Son yıllarda müteahhir dönem kelâm metinlerine yönelik akademik ilgi belirgin biçimde artmış; bu ilgi, geç dönem İslam düşüncesine ait yazma eserlerin yeniden değerlendirilmesini gündeme getirmiştir. Bu bağlamda, Māturīdīlik üzerine yapılan çalışmalar, hem yazma eserlerin gün yüzüne çıkarılması hem de bu alandaki akademik ilgideki artış sayesinde, geçmişe nazaran daha sistematik ve derinlikli bir hal almıştır. Özellikle klasik kaynakların tahkiki ve tercümesi yoluyla Māturīdī geleneğin özgünlüğünü ve tarihsel sürekliliğini ortaya koymaya yönelik çabalar, alana dair yeni okumalara imkan tanımakta, bu okumalar da yeni araştırmalara kapı aralamaktadır. Bu bağlamda, tarihe tanıklık etmiş ancak bugüne yeterince aktarılamamış alimlerin eserlerinin tanıtılması ve ilmî literatüre kazandırılması, özellikle Kelam ilmi açısından dikkate değer bir katkı sağlamaktadır. Görece daha az bilinen alimlerin yazmaları üzerinde yapılan çalışmalar hem Māturīdī geleneğin farklı dönemlerde sergilediği düşünsel yönelimleri hem de kelam ilminin tarihî gelişimini daha sağlıklı analiz etme imkanı sunmaktadır. Lejla Demiri’nin kaleme aldığı On Servanthood and Repentance adlı eseri de bu çerçevede değerlendirilmelidir; zira daha önce çalışılmamış olan ʿUbeydullāh es-Semerḳandī’nin (ö. 701/1301) iki risalesinin tenkitli neşrini ve İngilizce çevirisini sunarak, Māturīdī kelam literatürünü zenginleştiren nitelikte özgün ve anlamlı bir katkı ortaya koymaktadır.