Matürîdî Kelamcı Şemsüddîn es-Semerkandî'nin Hıristiyanlık Eleştirisi

المؤلفون

الملخص

Erken dönemlerden itibaren başlayan Müslüman-Hıristiyan teolojik tartışma ve reddiye geleneğinde\nMüslüman kelamcılar önemli bir rol oynamışlardır. Geçmişinde farklı din ve kültürlere\nbeşiklik eden Semerkant bölgesi de Müslüman-Hıristiyan teolojik tartışma geleneğinde yadsınamaz\nbir konumdadır. Bu makalede incelenen Maveraünnehir Hanefi-Matürîdî ekolün felsefî kelam dö-\nnemi temsilcisi Şemsüddîn es-Semerkandî’nin Hıristiyanlık tarihi ve Kitâb-ı Mukaddes hakkındaki\nbilgi birikimi ve İncillerden yaptığı nakillerle ayrıcalıklı bir konumda olduğu anlaşılmaktadır.\nSemerkandî’nin eleştirilerinin merkezinde enkarnasyona dayalı Tanrı tasavvuru olmakla birlikte\no, Hıristiyanlığın tarihî süreçte geçirdiği dönüşüme temas etmek suretiyle tarihsel tenkit yöntemini\nde kullanır. Semerkandî, hulûl ve ittihad düşüncesine yönelik eleştirilerinde aklî istidlaller yanında\nKitâb-ı Mukaddes metinlerinden önemli ölçüde alıntı yaparak delil getirir. Bu makalede söz konusu\niki yöntem çerçevesinde Semerkandî’nin başta Tanrı tasavvuru olmak üzere Hıristiyan ilahiyatına\nyönelik eleştirileri ele alınarak değerlendirilmiş böylelikle hanefi-matürîdî ekolün reddiye gelene-\nğindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.