Turkish Text
Ebü'l-Yusr el-Pezdevî (ö. 493/1100), tekvîn sıfatının ezelîliği meselesinde Eş'arîlere karşı Mâtürîdî geleneğinin önde gelen savunucularından biridir. Pezdevî'ye göre Allah'ın "Yaratıcı" olarak nitelenmesi ezelî bir sıfata dayanır; yani tekvîn (yaratma/var etme) sıfatı, Allah'ın zâtına kadîm olarak bağlıdır. Bu görüş, tekvîni hâdis (sonradan olan) kabul eden Eş'arî anlayışıyla köklü bir çatışma noktası oluşturuyordu.
Pezdevî, *Usûlü'd-dîn* adlı eserinde (s. 70) bu konuda Mâtürîdî'nin otoritesine açıkça başvurur: Ebû Mansûr el-Mâtürîdî tekvîn sıfatının ezelîliğini bizzat öğretmiş ve bunu yaparken geleneksel Hanefî tutumunu sürdürmüştür. Pezdevî bu argümanı, Horasan'da güçlenen Eş'arî saldırılarına karşı Mâverâünnehir Hanefîlerinin üstün tutumunu savunmak için ileri sürer.
Pezdevî'nin Mâtürîdî'den ayrıldığı tek mesele cisim teorisidir: Mâtürîdî'nin "ṭabāʿiʿ" (duyulur cisimlerin bileşenleri olarak tabiatlar) anlayışına karşın Pezdevî, döneminin yaygın atom modelini (cevher-i ferd) benimsemiştir. Rudolph, bu pozisyonu Sâlimî ve diğer Mâverâünnehirli âlimlerle paylaştığını belirtir.