Turkish Text
e ve yaratıklarla olan ilişkileri yönünden üçüncü yolla Allah’a nispet edilir.10 Allah’a mürid denildiğinde, Zorunlu Varlığın akıl olması, yani maddenin O’ndan olumsuzlanmasıyla birlikte bütün iyilik düzeninin ilkesi oluşu ve bu düzeni akletmesi kastedilir. Bu bakımdan mürid vasfı bünyesinde hem izafet hem de olumsuzlamayı barındırmaktadır.11 Gazzâlî’ye göre İslâm filozofları, felsefî kavramların yanı sıra din dilinde yer alan sıfatları da Allah’a nispet etmektedir. Buna göre Tanrı ilktir (evvel), vardır (hay), cevherdir, birdir, ezelîdir, ebedîdir, bilendir (âlim), akıldır (akl), akledendir (âkil), akledilendir (ma‘kûl), fâildir, yaratıcıdır, irade sahibidir (mürid), kâdirdir, hayat sahibid