Turkish Text
sayesinde fiillerinde etkin bir rol üstlendiğini ifade ederken, diğer taraftan Ebü’l-Hasan el-Eşʿarî’nin (ö. 324/935-36), “Biz fiillerimizde muhtâr, irademizde muztarız” şeklinde ifade edilen cebr-i mutavassıt görüşünü savunduğunu, ancak bunun salt cebirden (cebr-i maḥż) farklı olmadığını ileri sürmüştür. Birgivî’nin, insan fiilleri problemi bağlamında dile getirdiği bu görüşler, kendisinden sonraki âlimler üzerinde son derece etkili olmuştur. Ancak Birgivî’nin sözü edilen etkisi, tüm âlimlerde aynı şekilde tezahür etmemiştir. Zira bir tarafta Dâvûd-i Karsî (ö. 1169/1756), Akkirmânî (ö. 1174/1760) ve Ebû Saîd el-Hâdimî (ö. 1176/1762) gibi pek çok âlim insan fiilleri problemini, Birgivî’den tevarüs ettikleri ilmî miras