Bahâîlikte vahiy algısı

Abstract

Allah, peygamberlerini ilahî vahiy ile görevlendirmiş; onlar da bu vahyi herhangi bir eksiklik veya tahrif olmaksızın muhataplarına hakkıyla tebliğ etmişlerdir. Ancak tarihsel süreç içerisinde vahiy olgusuna dair farklı anlayışlar oluşmuştur. İslam inancına göre vahiy, ilk insan ve ilk peygamber olan Hz. Âdem ile başlamış, son peygamber Hz. Muhammed (s.a.s.) ile son bulmuştur. Bu çerçevede İslam dini, "son din" kabul edilmekte; Hz. Muhammed (s.a.s.) ise "son peygamber" olarak nitelendirilmektedir. Bununla birlikte, İslam sonrası dönemde ortaya çıkan bazı modern dinî hareketlerin vahiy anlayışlarının, İslam'ın klasik kelamî yaklaşımıyla örtüşmediği görülmektedir. Bu hareketlerden biri olan ve 19. yüzyılda İran'da ortaya çıkan Bahâîlik, vahiy konusunda İslam'dan farklı bir anlayış geliştirmiştir. Bahâîlik inancına göre vahiy, Hz. Âdem'den itibaren kesintisiz bir şekilde devam eden ve Hz. Muhammed ile sona ermeyen bir süreçtir. Bu anlayışa göre vahiy, "Bahâullah" unvanıyla tanınan Mîrzâ Hüseyin Ali Nûrî (ö. 1309/1892) aracılığıyla devam ettirilmiş ve yeni bir dinî dönem başlatılmıştır. Bu yaklaşım, İslam kelâmında benimsenen vahiy ve nübüvvet anlayışlarıyla doğrudan çelişmektedir. Bu tezde, Bahâîlik inancında vahiy anlayışı tasvirî bir yöntemle ele alınacak ve söz konusu anlayış, İslam kelâmı bağlamında; özellikle ulûhiyet, nübüvvet ve ahiret inançları açısından değerlendirilecektir. Ayrıca İslam kelâmındaki bazı ekollerin (Mu'tezile, Mâtürîdîyye ve Eş'arîyye) vahiy tasavvurlarına da yer verilerek, Bahâîlikteki farklılıkların daha belirgin hâle getirilmesi amaçlanmaktadır. Bu sayede Bahâîlik inancının, İslam kelâmı çerçevesi açısından nerede konumlandığı ortaya konulacaktır.Anahtar Kelime: Bahailik = Bahaizm ; Kelam = Islamic theology ; Mehdi = Mehdi ; Vahiy = Revelation