DÂVUD-İ KARSÎ (1169/1756):KELÂMÎ GÖRÜŞLERİ ve KAYNAKLARI
Abstract
ÖZBu calışmada Davud-i Karsi (1169/1756)'nin Kelami goruşeri ve eserlerindekiKelami kaynaklarıincelenmişir. Davud-i Karsi, Kars'ta doğuşve İtanbul'daonemli ilmi makamlara yukselmişbir İlam alimidir. İlami ilimlerin hemen heralanıda eser vermişve İlam'ı doğu anlaşımasıicin elinden gelen butun cabalarıgostermişir. Davud-i Karsi, Kelam Tarihcilerince 'Şrh ve Haşyeler Donemi'olarak adlandııan bu donemin genel karakterine uyarak OsmanlıKelamalimlerinden Hıı Bey'in Kaside-i Nuniyye adlıeserini şrh etmişve Kelamigoruşerini bu şrhte gostermişir. O, bu eserini mensubu olduğ Maturidi ekolunungenel ilkeleri cercevesinde yorumlamışı. Bunu yaparken de Eş'ari Kelamekolune mensup alimlerin eserlerinden de fazlasıla istifade etmişir. Kelam ilmiyleilgili olarak; Şrhu'l-Kasideti'n-Nuniyyeti't-Tevhidiyye, Şrhu Amentu billah,Şrhu Kasideti Bedi'l-Emali ve Risaletu beyanımeseletil İtiyarati'l Cuz'iyye ve'lİrakati'l Kalbiyye adlıeserleri telif etmişir. Bu calışada Davud el-Karsi'ninKelam ilmine ilişin eseri olan "Şrh-i Kaside-i Nuniyye" adlıeserindeki goruşerideğrlendirilmişir. Onun Kelami goruşeri ortaya konulmaya calışııken zamanzaman diğr ekollerin anlayışarıla da karşıaşıımaya gidilmişve Davud-iKarsi'nin orijinal goruşeri gosterilmeye calışımışı. Onun Kelam ilminin temelmeselelerindeki goruşeri Ehl-i Sunnet'in goruşnun bir tekrarıı. Bununla birlikteo, Maturidiler'in goruşnu oncelemişir.Bu calışada ayrıa Davud-i Karsi'nin Şrhu'l-Kasideti'n-Nuniyye'si esas alıarakkullanmışolduğ Kelami kaynaklar değrlendirilmişir. O temelde Kur'anayetlerinden hareketle eserini oluşurmuşur. Bunun yanıda yaşdığıdonemdeOsmanlımedreselerinde yaygı olarak okutulan Kelami eserler Davud-i Karsi'ninde temel kaynaklarını oluşturmaktadır. İtikadi goruşlerini mensubu olduğu Maturidiekolunun genel ilkeleri cercevesinde yorumlarken Eş'ari ve Maturidi kaynaklarııayıı yapmaksıı kullanmışı. Davud-i Karsi, yer yer kendi yorumlarııkatsa da genel olarak goruşeri Eş'ariliğn ve Maturidiliğn goruşerinintekrarıdan ibarettir. T