İmam-ı Mâtürîdî'de peygamberlik

Abstract

İslâm'da peygamberlik konusu, Allah'ın varlığı ve birliğinden sonra ikinci önemli konudur. Çünkü bütün ilahî emirler ve yasaklar bu kurum aracılığıyla insanlığa bildirilmektedir. Müsülmanlar, Ehl-i Kitap kültürünün tesiri altında kaldığından dolayı zaman içinde peygamberlik anlayışı ile Kur"an'daki peygamberlik anlayışı birbirine uymamaktadır. Peygamberlere bir takım insan üstü vasıflar vermeye başlamışlardır. Zaman içinde insanların peygamberler hakkındaki meraklan ve mevcut bilgilere nesiller boyu yeni ilaveler getirmişler. Bu ilaveler kutsal kitaplara ve onların yorumlarına da yansımıştır. Bu bilgilerin önemli bir kısmı peygamberler hakkında gerçekleri aksettirmediği gibi çoğunluğu menkıbe görüntüsündedir. İşte bu yanlış anlayışların Kur'ân doğrultusunda düzeltilmesine katkıda bulunur düşüncesiyle İmam-ı Mâtürîdî'nin peygamberlik anlayışının incelenmesi gerektiğini düşündük. Çalışmama üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, Peygamberliğin imkanı, peygamberlerin gönderiliş gayesi, ortak özellikleri ve insanlığın peygamberlere olan ihtiyacı gibi konularda Mâtürîdî'nin görüşlerini ele aldık. İkinci bölümde, Peygamberliğin ispati, peygamberlikten ayrı düşünemeyeceğimiz mucizenin peygamberliğe delaleti, mucizenin çeşitleri, keramet, vahiy ve akıl konularında Mâtürîdî'nin görüşlerine açıklık getirmeye gayret ettik. Üçüncü bölümde, Peygamberlik Kurumu konusunda Mâtürîdî'nin düşüncelerini irdeledik ve resul ve nebi kavramlarının sözlük ve ıstılahî manalarını açıkladık.