Klasik dönem Mâtürîdîyye'de Kıyâmet ve Ahiret

Abstract

Hayatı anlama ve tanımlama insanlığın en önde gelen uğraşısı olmuştur. Bu zihni çabanın merkezinde yaşama son veren ölüm ve ölüm ötesi hayat bulunmaktadır. İnsan, bu gerçeği doğru algıladığında sahip olduğu hayatı değerlendirmekte ve onu hayırlı faaliyetler alanına dönüştürmektedir. Bunu başaramadığı zaman ise ölüm ve ötesi gerçeğine zihnini kapayarak dünyadaki diğer canlılardan bir farkı kalmamaktadır.İslâm âlimleri arasında nakil-akıl dengesini Kur'ân, nakli ihmal etmeyen akılcılığıyla tanınan Mâtürîdî, kıyâmet ve âhirete dâir yorumlarında insanın eğitilmesine ve onun psikolojisine öncelik vermiştir.Başta Mâtürîdî olmak üzere klasik dönem Mâtürîdîyye'de kıyâmet ve onun alâmetlerini, Âhiret âlemi inancını aklen nasıl temellendirildiği, bireyi âhiret inancından uzak tutan engellerin neler olduğu, ölüm ötesi hayatın aşamaları, cennet ve cehennemin özellikleri ve bu ikisinin sonsuzluğu gibi konular ele alınan başlıca konulardır.Mâtürîdî, bireyi aktifleştiren, kendine ve varlıklara karşı yararlı kılan, hayata huzur ve değer katan bir âhiret âlemi inancı fikrine sahiptir. İnsan yaşamında önemsiz bir eylem, sebep ve neticeden uzak kalmadığına göre her şeyin etrafında döndüğü hayatın bir sebep ve neticeye bağlanmaması anlamsızdır. Birey ve toplum, ölüm ve ötesiyle ilgili vahye karşı ilgisiz kalarak değil, onu kulak vererek, doğru yorumladıkları müddetçe hayatın huzuruna erecektir.