Ahmed Fâiz el-Berzencî'nin Kelâm ve Akâide dair görüşleri (Kitâb-ı Hamîdiyye der Akâid-i İslâmiyye örneği)

Abstract

İslâm düşünce sisteminin, itikadi anlamda kaynağı akâid ve Kelâm ilmidir. Akâid ve Kelâm ilmi, İslâm inanç sistemi ve itikadi düşüncesinin korunması ve gelecek nesillere aktarılmasında önemli roller üstlenmiştir. Kelâm ilmi aynı zamanda bu esasları iç ve dış kaynaklı tehditlere karşı savunmuş, itirazcıların iddialarını aklî ve naklî delillerle çürütmüştür. Bu anlamda akâid ve Kelâm ilmi İslâm'in ilk yıllarından günümüze kadar İslâm düşüncesinin tesis edilmesi, korunması ve kabul görmesi için önemli işlevler üstlenmiştir. Bu çalışmada, ömrünün ilk yıllarında Irak Süleymaniye'de, daha sonra Osmanlı Devleti'nin değişik vilayetlerinde görev yapan ve İstanbul'da vefat eden Ahmed Fâiz el-Berzencî'nin hayatı, nesebi, eğitimi, eserleri, hizmetleri, akâid ve kelama dair görüşleri incelenmiştir. "Kitâb-ı Hamîdiyye Der-Akâid-i İslâmiyye" ile "Ebhe'l-kalâid fî Telhîsi enfesi'l-fevâid" adlı eserlerin tahlil ve değerlendirmesi yapılmıştır. Ahmed Fâiz el-Berzencî'nin akâid ve kelama dair yazdığı eserlerinde ana hatlarıyla ulûhiyyet, nübüvvet ve ahiret konuları işlenmiştir. Çalışmada, Berzencî'nin "Kitâb-ı Hamîdiyye Der-Akâid-i İslâmiyye" adlı eserinin yazma nüshası başta olmak üzere telif ettiği diğer eserlerinden de istifade edilerek, akâid ve kelama dair görüşleri tespit edilmiş ve İslâm düşüncesine katkıları ortaya konulmuştur. Ayrıca eserin transkripsiyonu da yapılmıştır. Çalışmayla Berzencî'nin akâid ve Kelâm ilmine dair görüşlerinin, ilim dünyasına kazandırılması hedeflenmiştir.