Ekmelüddîn Bâbertî ve kelâm ilmindeki yeri
Akmal al-Din Babarti and his place in Islamic theology
KADİR MUHAMMED
Abstract
Akaid ve kelâm alanındaki eserlerini Hanefî-Mâtürîdî ekolü çerçevesinde ele alan ve h. vııı. yüzyılda yaşamış olan Ekmelüddîn Bâbertî (ö. 786/1384) muhakkik bilginlerden kabul edilmektedir. Anadolu'dan kalkıp farklı bir coğrafyaya giden, orada Eş'arîlik baskın olmasına rağmen takip ettiği çizgiden taviz vermeyen ve benimsediği görüşleri yaymaya çalışan Bâbertî, yetiştirdiği öğrenciler ve kaleme aldığı eserler vasıtasıyla Anadolu'da İslâmî ilimlerin gelişmesine katkı sağlamıştır.Bu çalışmada Bâbertî'nin telifleri bağlamında kelâmî düşünce yapısı incelenmeye ve kelâm ilmindeki yeri tespit edilmeye gayret gösterilmiştir. Tezde karşılaşılan en temel sorun Bâbertî'nin bazı müellefatının el yazma halinde bulunması ve çözümlenmesi zor çetrefilli konuların yer almasıdır.Mukayeseli bir metot takip edilen tezde Bâbertî'nin fikirlerine temas ettikten sonra, önceki kelâm ulemasının görüşleri ile karşılaştırma yapılmış ve araştırmalar nispetinde onun etkilendiği alimlerin kimler olduğu bulunmaya çaba sarfedilmiştir.Söz konusu tez dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde din ve akîdeye bağlı mevzulara temas edilmiş, ikinci bölümde ilâhiyyât konuları incelenmiş, üçüncü bölümde nübüvveti ilgilendiren meseleler irdelenmiş, dördüncü ve son bölümde ise bazı görünmeyen varlıklar ile âhiret hayatı hakkında bilgi verilmiştir.