İbn Sînâ'da kategoriler ve kaynakları

Abstract

ÖZETİBN SİNA’DA KATEGORİLER VE KAYNAKLARIBüyük Türk ve Müslüman filozof İbn Sînâ İslam düşünce dünyasının ve İslamfelsefesinin zirvesinde yer alan ender şahsiyetler biridir. Bu yönüyle onun kurmuşolduğu felsefi sistemin ve kaleme almış olduğu eserlerin kendinden sonraki hemenbütün dönemleri derinden etkilemiş ve onların felsefi yaklaşımlarını belirlemişolduğunu söylemek mümkündür. Dolayısıyla onun hakkında ülkemiz sathında yapılançalışmaların özellikle de mantık bilimi alanındaki çalışmaların nicelik ve niteliğigiderek olumlu yönde artış göstermektedir. İbn Sînâ’nın Kategoriler anlayışını konualan bu çalışma Kategoriler’in mantık alanındaki konumu ve önemini tespit etmeyeyönelik olarak geliştirilmiştir. Mantık biliminin en başında yer alan Kategoriler, biryönüyle mantığa giriş, diğer bir anlamda ise felsefeye giriş kitabı olma hususiyetikazanmıştır. Bu hususu belirginleştirmek amacıyla İbn Sînâ’ya kaynaklık edenfilozoflar ve onların metinleri, İbn Sînâ’nın Kategoriler adlı eseriyle birlikteincelenmiştir. Öncelikle Aristoteles ve Hellenistik dönem şarihlerinin metinleri,ardından da Fârâbî’nin metinleri ele alınmış olup, bağlamına göre özellikle Tusi’ninmetninde İbn Sînâ’nın hangi ölçüde kaynak etmiş olduğu belirlenmeye çalışılmıştır.Buna göre İbn Sînâ’nın kaynakları arasında başta Aristoteles ve şarihler olmak üzereFârâbî gibi ondan önceki filozofların bulunduğu ve ondan sonraki dönemlere de önemliölçüde kendisinin kaynaklık etmiş olduğu görülmektedir. Felsefe, İslam Felsefesi, Mantık, İbn Sînâ,Kategoriler, İbn Sînâ’nın KaynaklarıABSTRACTCATEGORIES IN IBN SINA AND HIS RESOURCESThe great Turkish and Muslim philosopher Ibn Sînâ is one of the rarepersonalities who take place at the height of the Islamic world of thought and Islamicphilosophy. In this respect, it is possible to say that the philosophical system that hefounded and the works he has received have deeply influenced almost all subsequentperiods and determined their philosophical approaches. Therefore, the quantitative andqualitative nature of the studies carried out on the part of our country, especially in thefield of logic knowledge, is gradually increasing in positive direction. This work on IbnSînâ's categorical concept has been developed in order to determine the position andimportance of the Categories in the field of logic. Categories at the beginning of logicscience have gained the feature of being an introduction to logic in one direction and anintroduction book in philosophy in another sense. To clarify this point, the philosophersand their texts which were the origin of Ibn Sînâ were studied together with Ibn Sînâ'sCategories. First, the texts of Aristotle and Hellenistic periodicals, followed by the textsof Fârâbî, were tried to be determined, in particular according to their context, the extentof Ibn Sînâ 's source in the text of Tusi. According to this, among the sources of IbnSînâ, it is seen that there were philosophers before him, such as Aristotle, commenta