İMAM MÂTÜRÎDÎ'DE MUSİBET KAVRAMI

Abstract

Kur'ân'-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde insanların imtihana tabi tutulmaları amacıyla musibetlere maruz kalacakları ifade edilmiştir. Geçici olan dünya hayatının yerine sonsuz mutluluk yeri olan ahiretin öncelenmesi gerektiği tavsiye edilmiştir. Son senelerde tüm evreni etkisi altına alan ve ciddi kayıplara neden olan küresel afetler meydana gelmiştir. Özellikle korona virüs salgını, ülkemizde ve dünyanın çeşitli ülkelerinde meydana gelen büyük ölçekteki depremler, sel ve yangın gibi felâketler bunlara örnektir. Bu küresel musibetlerin akabinde insanlık tıpkı geçmişteki gibi şimdi de bu olayların neden oluştuğunu irdelemektedir. Bilim tarihinde bu soruya farklı cevaplar verilmiştir. Bu çalışma, konuya ilişkin ayetlerin kapsamlı bir biçimde ele alınmasına dayanmaktadır. İmam Mâtürîdî'nin, Te'vîlâtü'l-Kur'ân adlı eserinden yola çıkarak Kur'ân-ı Kerîm'de musibet ile ilgili bütün ayetler detaylıca ele alınıp incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde İmam Mâtürîdî'nin hayatına dair bilgiler verilmiş, akabinde musibet ve kendisiyle yakın anlamlı kelimelerin semantik açıklaması yapılmıştır. Bu kavramlar hakkında genel bir açıklama yapıldıktan sonra musibet konusu Mâtürîdî'nin bakış açısına göre değerlendirilmiştir. Ayrıca kelam ekollerinin konu ile ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Son olarak musibetin sabırla ilişkisine değinilmiştir. Yapılan çalışmada insanların maruz kaldıkları musibetlerin Allah'ın takdiri ile gerçekleştiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte kulların kendi hür iradeleriyle yapmış oldukları fiilleri neticesinde yapmış oldukları hata ve günahlar sebebiyle de bu musibetlerin gerçekleştiği görülmüştür. Ayrıca musibetlere sebep olan çeşitli etmenlerin olduğu anlaşılmış, bunlara sabırla karşılık vermenin önemi hakkında kanaat oluşmuştur. Anahtar kelimeler: Mâtürîdî, Musibet, Belâ, İmtihan, Sabır