İMAM MÂTÜRÎDÎ'YE GÖRE İNSAN HÜRRİYETİ BAĞLAMINDA KÖTÜLÜK PROBLEMİ

Abstract

Tezimizin amacı insan iradesinin sınırlılıkları ve Allah'ın kula müdahalesi hakkında bilgi edinmektir. İnsan tarihin her döneminde sorunlarla baş başa kalmış ve kötülükleri sorgulama ihtiyacı duymuştur. Allah'ın insanlara verdiği irade kötülüğü işlemeye de kadir midir? Bu sorunun cevabını genelde kelâm ekolleri açısından özelde ise Mâtürîdî'nin görüşleri açısından incelemeye çalıştık. Giriş bölümünde kötülük probleminin tarihi arka planını ve kötülük ile ilgili kavramları incelemeye çalıştık. Kavramları incelerken diğer bölümlerde de bizlere yardımcı olacak kavramları da göz ardı etmedik. Çalışmamızın birinci bölümünde kötülük problemine genel olarak bakış açılarını işledik. Konuları işlerken sadece Mâtürîdî değil diğer kelâm ekollerinin ve filozofların görüşlerine yer vermeye çalıştık. Birinci bölümde daha çok insanın müdahalesinin söz konusu olmayan kötülük çeşitlerini incelemeye gayret ettik. Depremler, seller vb. güncel konuları ele alarak meselenin güncel boyutlarını inceledik. Çalışmamızın ikinci bölümünde daha çok Mâtürîdî'nin fikirlerini işlemeye gayret ettik. İnsan-kötülük ilişkisi dememizin sebebi insanın kötülüğü işlemedeki rolünü açıklığa kavuşturmak içindi. İnsan iradesinin ve kudretinin kötülük ile ilişkisi yine insanın gücünün sınırları açısından ele alındı. İnsanın bu dünyada çektiği acıların ahiret alemine katkısı da işlenmeye gayret edildi. Çalışmamızın bir diğer konusu da kötülüğün sonuçlarıydı. Kötülüğü işlemenin bir ahiret bir de dünyaya bakan tarafı incelendi Anahtar Kelimeler: İyilik, Kötülük, Hikmet, İrade, Kelâm, Fiil ve Kesb.