Kur`an açısından Eş`ari`nin kesb doktrini
Ash`ari`s kesb doctrine from the angle of the Qur`an
Abstract
ÖZET İslâmî ilimler içerisinde kelâm ilmi, İslâm düşüncesinin oluşumu ve gelişmesinde müstesna bir yere sahiptir. Kur'an kaynaklı olarak doğan ve gelişen, kelâm ilmi tarihi süreç içerisinde farklı ekoller şeklinde bize kadar intikal etmiştir. Mâtûridilik ve Eş'arîlik bu ekollerin en önemlilerindendir. Kelâm ekollerinin tartıştığı meseleler içerisinde "kesb" düşüncesi önemli bir yer tutmaktadır. Bundan dolayı biz de Eş'arîyye'nin kurucusu sayılan Ebu'l-Hasan el-Eş'ari'nin "kesb" konusundaki görüşlerini ele alarak inceledik. Çalışmamız giriş ve üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, İslâm kelâmında önemli bir yeri olan el-Eş'arî'nin, bütünlük arz etmesi açısından hayatını ve eserlerini kısaca ele aldık. Birinci bölümde, "kesb" lafzının filolojik tahlili, "kesb" ile bağlantılı kavramları ve Kur'an'da kullanımını ele alarak incelemeğe çalıştık. İkinci bölümde, el-Eş'ari'nin "Kesb Doktrini"nin den bahsettik. Bunu yaparken belli başlı kelâm ekollerinin "kesb" ve "kesb"i hazırlayan unsurlardan olan "irâde" ve "kudret" kavramları hakkındaki görüşlerini verip, el-Eş'arî ile mukayeselerini yaparak, değerlendirmeye çalıştık. Üçüncü bölümde ise, "kesb" kavramının Kur'an açısından değerlendirilmesini ve "kesb" in tarihçesini incelemeğe gayret ettik.