Mâtürîdî`de iman-amel ilişkisi

Abstract

İman-amel ilişkisi, İslâm fikir tarihinde ilk dönemden itibaren en çok tartışılan konular-dan birisidir. Konu, siyasi mücadelelerle birlikte gündeme girmiş, itikâdî bir boyut ka-zanarak Kelâm İlmi'nde tekfir çizgisinde tartışılmıştır. Amel imandan bir cüzdür, amel etmeyen veya büyük günah işleyen küfre girer diyenler olduğu gibi Amelin imana faydası yoktur görüşünde olanlar da vardır. İmanla amelin birbirinin parçası olup olmama probleminden önce, iman etmiş kişinin niçin iman ettiği ya da etmesi gerektiği ile alaka-lıdır. Aslında kişinin dünyevî ve uhrevî mutluluğuna giden yolun iman-amel birlikteli-ğinden geçtiği naslarda her fırsatta vurgulanır. Mâtürîdî, Türk ve İslâm dünyasının yetiştirdiği önde gelen âlimlerinden biridir. Ebû Hanife'nin inançla ilgili görüşlerini sistemleştiren Ehl-i Sünnet'in `Mâtürîdîyye` diye anılan itikâdî mezhebinin de önderlerindendir. Mâtürîdî'ye göre ameller imanın bir par-çası olmayıp imanın dışında birer farzdır. Bir müslüman işlediği büyük günahı sebebiyle imandan çıkmaz ve küfre de girmez, o, bu dünyada hakiki mü'mindir. Yalnız işlediği günahı sebebiyle fâsık mü'mindir ve dolayısıyla da Allah'ın cezalandırma tehdidinin muhatabıdır. Mâtürîdî bu ve benzeri görüşleriyle ifrat ve tefritten uzak kalıp itidâli tercih etmiştir. Türk- İslâm dünyasında önemli bir yere sahip olan Mâtürîdî'nin iman-amel ilişkisi konusundaki görüşlerini incelemek ve ortaya koymak günümüz dünyasının bazı sorunlarının çözümüne de ışık tutabilir.