Mâtürîdî'nin düşünce sisteminde Şer-hikmet ilişkisi

Abstract

Kötülük problemi tarih boyunca insanlarn zihnini me'gul eden önemli konulardan biridir. rade, kudret ve rahmet sahibi olan Yüce Allah'n içinde kötülükler bulunan bir dünyay yaratma sebepleri sorgulanm', evrende kötülüün varl, yaratcnn inkârn gerektiren bir problem haline dönü'türülmü'tür. slâm ilâhiyatnda 'er konusunu temellendiren önemli dü'ünürlerden biri olan Mâtürîdî, problemi çok farkl bir boyutta ele alm'tr. Onun dü'ünce sisteminde 'er, yaratcnn yokluunu deil, varln peki'tiren bir mahiyet kazanm'tr. Mâtürîdî'nin dü'üncesinde 'er ve hikmet konusu incelenirken zararl, çirkin ve kötü olan 'eylerin yaratlma sebepleri, günah i'leme ve küfür, kaînatn yaratl' amac ve bu amaç içinde 'erlerin nereye oturduu, evrende ne oranda kötülük bulunduu, 'erlerin olmad bir evrenin dü'ünülüp dü'ünülemeyecei, hayr ve 'errin kayna, iyi ve kötünün mutlak m yoksa izafî deerler mi olduu, ilahî takdir ile hidayet ve dalâlet konularnn adalet ve sorumluluk ilkeleriyle nasl uzla'trlabildii gibi sorulara cevap aranm'tr. Mâtürîdî kötülük probleminin Allah'n kullarna muamelesinden kaynaklanan bir var olu' sorunu deil, kullarn alglama 'eklinde kaynaklanan var olu'u anlamlandrma sorunu olduunun altn çizmi'tir. 3errin hikmeti konusunda tatminkâr fikirler üreten müellif, hayatn beraberinde getirdii fizikî âfetler ile ahlâkî skntlar ilâhî hikmetin bir yansmas olarak kabul etmeyi ve hayata pozitif bakmay öütlemi'tir. Böylelikle zorluklarn üstesinden gelmek için bireysel bak' açs ve toplumsal dayan'mann önemi ortaya çkm'tr.