Mâturîdî düşüncede bilgi teorisi ile ilgili temel kavramlar

Abstract

Mâturîdî düşüncede bilgi teorisinin kavramsal yönden incelendiği bu çalışmada, Mâturîdî kelâmının dini ve nesnel gerçekliği anlama ve açıklamaya yönelik potansiyeli kavramlar üzerinden gösterilmeye çalışılmıştır. Epistemik nitelikteki bu kavramlara ilişkin yapılan incelemeler sonucunda bilginin delillendirilmesi, doğruluğu, ne olduğu, türleri ve nasıl elde edilebileceği gibi hususların objektif bir biçimde ortaya koyulduğu görülmüştür. Bunun yanısıra, Mâturîdî âlimler objektif olanın belirgin bir surette tespit edilmesi adına doğruluktan uzak olan bilgileri ve delillendirmeye konu edilemeyen subjektif yöntemleri de çeşitli kavramlar temelinde ifade etmişlerdir. Bu çerçevede yapılan ve bir giriş ile üç bölümden ibaret olan çalışmamızda; Mâturîdî âlimlerin bilgi teorilerinde yer alan ve büyük ölçüde aynı olan görüşleri klasik başlıklar altında aktarılmıştır. Sonrasında bu aktarımlar baz alınarak kurucu kavramlar ile bunlarla yakın ilişkisi olan diğer kavramlar tespit edilmiştir. Daha sonra içerik ve anlam ilişkileri gözetilerek ayrı ayrı sınıflandırılan bu kavramlar mücmel bir tarzda açıklanmış olup, bu suretle Mâturîdî düşüncede bilgi teorisi kavramsal yönden ortaya konulmaya gayret edilmiştir.