MANASTIRLI ISMAIL HAKKI AND INTRODUCTION OF HIS BOOK MEVÂİDÜ’L-İN‘ÂM FÎ BERÂHÎNİ AKÂİDİ’L-İSLÂM
Abstract
Son devir Osmanlı âlimlerinden olan Manastırlı İsmailHakkı, aynı zamanda “Yeni İlm-i Kelâm” dönemi ulemasındandır. İslâmî ilimleralanında çeşitli konularda eserler vermiştir. Bunlardan ikisi doğrudan kelâm veİslâm akîdesine dairdir. “Telhisü’l-kelâm” adlı eseri daha meşhur olmaklabirlikte “Mevâidü’l-in‘âm” daha önce telif edilmiş olup daha kapsamlı ve dahabilimseldir. Askerî ve mülkî idadîlerde okutulmak üzere kaleme alınan Mevâid,Sultan II. Abdülhamid döneminin beğenilen eserlerindendir. Eserin referansbakımından başlıca ilmî otoriteleri arasında, Ebû Hanife, Matüridi ve Tahavîolduğu söylenebilir. Manastırlı’nın 33 senesi II. Abdülhamid dönemine rastlar.Meclis-i a’yân azası olarak meclise gönderilen Manastırlı’nın padişahlarnezdinde itibarlı ve güvenilir kişiliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır. PadişahMehmed Reşad’ın Balkan ziyaretine katılmış olup İslâm birliği konusunda vaazlarvermiştir. Eser klasik plân formatında olsa da özellikle Tabiiyyûna karşıtenkitleri ile dikkat çeker. Bu yönüyle yeni ilm-i kelâm dönemi eserleriarasında sayılabilir