Mâtürîdî tefsirinde diğer din mensupları

Abstract

Maalesef tarih boyunca İmam Mâtürîdî'nin hayatı, şahsiyeti, hocaları ve eserleri tahkik edilmeleri açısından oldukça ihmal edilmişlerdir. Ancak son zamanlarda bu şahsiyetin ilim, fikir ve düşünceleri araştırmacılar tarafından ele alınıp ön plana çıkarılmaya başlanmıştır. İmam Mâtürîdî, Kur'an-ı Kerim'de zikredilen dinlere yönelik eleştiri ve tenkitlerde bulunmuştur. İmam Mâtürîdî'nin tenkid ve eleştirilerinin çoğu Kur'an-ı Kerim'in ehl-i kitap olarak tanıttığı Yahudi ve Hıristiyanlarla alâkalıdır. Zira Kur'an-ı Kerim daha çok Yahudi ve Hıristiyanlardan bahsetmiştir. Bu bahisler söz konusu dinlerin Allah, peygamber, kitap, melek ve cennet-cehennem anlayışları ile ilgilidir. İmam Mâtürîdî, Yahudi ve Hıristiyanlar hakkında, saydığımız konularla alâkalı olan ayetleri ele alıp tefsir ederken, Yahudi ve Hıristiyanların Allah'ın murad ettiği gibi dinlerini sürdürmediklerini açık bir şekilde ortaya koymuştur.Sâbiîlik, Mecûsîlik ve Müşriklik (putperestlik) dinlerine gelince, İmam Mâtürîdî'ye göre bu dinler ehl-i kitap olmayan dinlerdir. Çünkü söz konusu dinlerin elinde ilahî bir kitap bulunmamaktadır. Kur'an-ı Kerim'de de bu dinler hakkında ayrıntılı bilgiler verilmemiştir. Ancak mevcut kaynaklarda Sâbiîlik, Mecûsîlik ve Müşriklik dinleri tamamen tevhid çizgisinden kopmuş dinler olarak tanıtılmıştır. Dolayısıyla İmam Mâtürîdî de ehl-i kitap dahil bütün bu dinleri şirk kapısına girmiş dinler olarak nitelendirmiştir.