MÂTÜRÎDÎ'NİN BİLGİ KURAMINDA VAHİY

Abstract

Mâtürîdî, ?Kelamî Epistemoloji?yi, sistematik bir biçimde ortaya koyan önemli bir düşünce adamıdır. İslam kültür ve medeniyetinin önemli bir bölümünü etkilemiş olan Mâtürîdî'nin, bilgi sistematiği içerisinde vahyi, nereye konumlandırdığının gün yüzüne çıkarılarak anlaşılmasını sağlamak, bu çalışmamızın hedefini oluşturmuştur.İnsan bilgisinin büyük bir bölümünün kaynağı olan haber, insanın varlığı ve yaşamının devamlılığı açısından aklî bir zorunluluktur. Haberin bilgi kaynağı olduğunu, aklî zorunluluk olarak ortaya koyan Mâtürîdî, peygamberin haberini de kesin bilgi veren bir haber türü olarak sayar. Çünkü ona göre peygamberin doğruluğunun belgesi apaçık ortadadır ve Allah'ın ayetleriyle pekiştirilmiştir. Doğruluğu, peygamberin haberinden daha kesin olan bir başka haber düşünülemez. Dolayısıyla bu kimselerin haberlerine inanmak insana huzur verirken onu inkâr eden kimse, kibir ve inatçılığa saplanıp kalmış bir zavallı konumundadır.Akıl, tek başına her nesnenin bilgisini elde etme yeteneğiyle yaratılmadığı için, insanları sadece duyusal ve aklî bilgileriyle baş başa bırakmayıp, elçi görevlendirip ona vahiy göndererek Allah'ın insanlara lütufta bulunması, O'nun hakîm oluşunun bir gereği ve rahmetinin bir sonucudur.Onun bilgi sisteminde, ?vahiy kaynaklı bilgi? genel geçerliği olan, varlığın her alanının -özellikle dinin- bilinmesinde asıl olan, bir kaynak niteliğindedir. Dolayısıyla vahiy, duyuların ve aklın kullanımıyla sınırlı sayılabilecek bir alanda bilgi üretmek zorunda kalan insana belki de hayal edilemeyecek genişlikte ve yepyeni birçok alanda bilgi edinme imkanı tanıyarak ufkunu ve özgürlük alanını genişletmiş olmaktadır.