Naser Addin al-Baidawi's theological thought and his place on Ottoman theology tradition

Abstract

İslâmi ilim dallarının tamamına yakını ile ilgili birçok eser telif eden el-Beyzâvî güçlü bir ilmî şahsiyettir. Tefsir ve kelâm alanlarında verdiği eserler İslâm coğrafyasında çok etkili olmuş, yüzyıllarca kendinden söz ettirmiştir. Osmanlı padişahlarının sırf el-Beyzâvî Tefsiri okumak için "huzur dersleri" adı verilen ve üst düzey devlet adamlarının katıldığı dînî sohbetler düzenlediğini yine onun kelâm kitabının uzun yıllar Osmanlı medreselerinde okutulduğunu biliyoruz. Biz de bu çalışmamızda, el-Beyzâvî'nin kelâm kitapları Tavâli'u'l-Envâr ve Misbâhu'l-Ervâh temelinde kelâmî görüşlerini incelemeye çalıştık. Çalışmamızın giriş bölümünde, müellifimizin hayatı ve eserleri hakkında bilgi vermeye çalıştık. İlk bölümünde, kelâm ilminin temel prensipleri ve mantık kuralları incelenmiştir. İkinci bölümde, âlem görüşü ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Allah, sıfatları ve fiilleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde peygamberlik, cennet-cehennem, imâmet konuları incelenmiştir. Beşinci bölümde ise, el-Beyzâvî'nin görüşlerinin Osmanlı kelâm geleneğindeki yeri araştırılmıştır.