Orta Asya’da Yesevî Geleneğin Toplumun İslâmlaşmasına ve Müslüman Kalmasına Etkisi

Authors

Abstract

Turklerde Islâmi anlayisin olusmasinda; Allah sevgisini, Hz. Muhammed'in sunnetine bagliligi, hosgoruyu ve guzel ahlaki ogutleyen tasavvuf onderleri ile dervisler etkili olmustur. Turk-Islâm kultur cevresi; Farabi, Maturidi, Ibn Sinâ, Ibn Rusd gibi pek cok âlimin yaninda Hoca Ahmed Yesevi gibi bir tasavvuf onderini de yetistirmistir. Onun sohret kazanmasina sebep olan Turklere kazandirdigi Islâmi degerleri kavrayabilmek icin oncelikle Turklerin Islâmlasma surecini ele almak gerekir. Bu calismamizda ana hatlariyla su tespitler yapilmistir: Hoca Ahmed Yesevi ne donemin hukumdarlarindan bir ovgu bekleyen bir fikir ve dusunce adami ne de sohret pesinde kosan bir sanatkârdir. Hedefi yalnizca insandir. Bu hedefine ulasmak icin soyledigi hikmetler, kaleme aldigi eserler, kullandigi dil, teblig metodunun birer aracidir. O, bu dunyanin bir imtihan sahasi oldugunu gormus, verilen nimetlerin gecici oldugunu idrak etmis, yaratilis gayesinin ilahi aski elde etmek oldugunu kavramistir.