Osmanlılarda itikadi mezhepler

Abstract

ÖZETOsmanlılar dönemi itikadı slâm mezhepleri üzerine yapmış olduğumuz buçalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Osmanlı Devleti'nin kuruluşdönemi ve sonrası inanç yapısı ve bu inancın yayılmasında etkin rol oynayanfaktörlerden bahsedilmiştir. kinci bölümde Osmanlılar dönemi var olan vegünümüzde de varlığını devam ettiren itikadı slâm mezhepleri ve Vahhabilikhareketi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise, Osmanlılar dönemi Ehl-iSünnet-Şia ilişkisi, Yavuz Sultan Selim devrinde meydana gelen olaylar bağlamındaele alınmış ve Rafızûlik, Kızılbaşlık kavramlarına yer verilmiştir.Osmanlı imparatorluğu gibi çok geniş bir alana ve zamana yayılmış olan birdevletten meydana çıkmış bulunan bütün mezhepleri ve dini akımları ve eğilimlerikavrayabilmek çok zordur. Bundan dolayı biz sadece Osmanlı Devleti'ni inançyönüyle ele aldık. Osmanlı toprakları üzerinde yaşayan halk, etnik menşeleri gibidini inanç ve mezhepleri itibariyle de bir mozaik oluşturmaktaydı.Osmanlı devleti farklı din ve mezhep mensuplarını bünyesinde barındırmış,tam bir din ve inanç özgürlüğü, hoşgörü Osmanlıda mevcut olmuştur. Osmanlılardönemi hakim ve etkin olan mezhepler Ehl-i sünnet ve Şia'dır. Osmanlılar Mâturidû-Hanefi mezhebini benimsemiş diğer mezheplere karşı tutumu ise devlet yönetimineters düşmemek, sosyal huzuru ve düşünce hürriyetini sarsıcı faaliyetlere girmemekşartıyla geniş bir müsamaha göstermişlerdir.Osmanlılar kuruluştan itibaren kendilerini Sünniliğin hamisi olarak görmüşlerve bu mezhebin güçlenmesi için savaş yapmayı bile göze almışlardır.131