Seyyid Bey'in (1873-1925) kelamî görüşleri ve hilafet hakkındaki düşünceleri

Abstract

Tezimiz ?Seyyid Bey (1873-1925)'in Kelami Görüsleri ve Hilafet Hakkındaki Düsünceleri? adını tasımaktadır. Arastırmamız iki bölümden olusuyor. Bu çalısmadan Seyyid Bey'in, kelam ilminin bir takım konuları ve halifelikle ilgili düsüncelerini ortaya koymaya ve analiz etmeye gayret ettik. Seyyid Bey'in kelami görüsleri çalısmamızın birinci bölümünü olusturmaktadır. Bu bölümde Seyyid Bey'in Usul-û Fıkıh Dersleri, Usul-û Fıkıh-Medhal eserlerinden sırasıyla ?slamda irade, kaza ve kader, hüsün-buluh, tâzib-i muti ve teklif ma la yutak, ilim edinme yolları ve aslî deliller? konularını günümüz Türkçesine çevirdik. Daha sonra kaynakçamızda belirttigimiz eserlerden yararlanmak sûretiyle bunları degerlendirme yoluna gittik. Çalısmamızın ikinci bölümünde ise Seyyid Bey'in hilafet hakkındaki düsüncelerine yer verdik. Burada ilk olarak Seyyid Bey'in eserlerinden konuyla ilgili bölümlerin günümüz Türkçesine çevirisini daha sonra hilafetin kaldırılması ile ilgili meclis konusmasını aynen tezimize alarak bunların degerlendirmelerini yaptık. Özellikle Seyyid Bey'in mecliste yapmıs oldugu konusma çok yankı uyandırmıs kimilerinin takdirini toplarken kimilerinin elestirilerine maruz kalmasına neden olmustur. Bu konusma Seyyid Bey'i halifeligin kaldırılmasındaki ?gizli kahraman? yapmıstır. Kendisi kelam bahisleriyle ilgili düsüncelerini Maturidî akaidi açısından ortaya koymustur. Es'ari görüsün böylesine hakim oldugu bir ortamda bu Seyyid Bey için dikkat çekici bir durumdur.