The Role of the Islamic teological and political movements in the period of Islamization of the Turks

Abstract

Ill ÖZET ACİMAMATOV, Zayfabidin, Türkler 'in İslamlaşma Sürecinde Mezheplerin Rolü, Doç. Dr. Sönmez KUTLU, Ankara Ünv. Sos. Bilm. Enst. Ankara 2001, 110 s. Türkler 'in İslamlaşma Sürecinde Mezheplerin Rolü adlı çalışma, Giriş, 3 Anabaşlık, Sonuç, Bibliyografyadan oluşmaktadır. Giriş Bölümü, Konunun amacı ve önemi, sınırları, araştırmada kullanılan metotlar ve kaynak eserlerin değerlendirilmesinden oluşmaktadır. "İslamiyet'ten önce Çeştli Yönleriyle Türkler'e Umumi Bir Bakış" isimli I. Bölümde, Türkler'in İslamiyet'ten önceki coğrafi, sosyal ve siyasi durumu, benimsediği dinleri, kültür ve medeniyeti ve İslam'ı kabulü konulan işlenmektedir. "Türkler'in İslamlaşmasına Etki Eden Mezhepler" isimli ILBölüm'de, Harici, Mürcie, Kerramiye, Mutezile, Hadis Taraftarları, Şia ve kollan Zeydiye, İsmailiye ve Maturidiliğin önce dosu ve temel görüşleri, ondan sonra Türkler'in İslamlaşma sürecindeki etkileri incelenmektedir. "Kırgızların Müslüman Oluşunda Mezheplerin Rolü7' isimli DI.Böİüm'de, öncelikle Kırgızların İslamiyetten önceki durumu hakkında genel bilgi ve Kırgızların İslam'ı kabulü yamsıra, Kırgızların müslüman oluşunda etkili olan Mürcie, Maturidilik, Yesevilik ve İsmaiHlik mezhepleri incelenmektedir. Sonuçta araştırmada ulaşılan neticeler sunulmaktadır: Türkler'in İslamlaşma sürecinde en çok etkili olan mezhep ilk dönemlerde Mürcie olup IV./X. asırdan sonra Maturidilik olmuştur.