Muhammed b. el-Yemân es-Semerkandî'a Göre Mâtürîdîlik

briyye görüşünü savunanların, küçük bir su akıntısı gördüğünde oradan atlama gereği duyan, atlayamayacağına kanaat getirdiği .anda da· başka bir yol bulmaya çalışan hayvanlar kadar bile idrakı olmadığını söyler. Muhammed Akkirmani eserinde, insanın kendi eylemlerinden sorumlu olması için kendi fiilierini kesbetmesi gerektiğini savunmasına rağmen, Mutezile'nin "insan kendi fiilierinin halikidir" görüşünü kabul etmez. Mutezilenin insanın eylemleri arasında "zorunlu ve iradi fıiler" ayrırtıım doğru bulur ve bu konuda maturidilerin suçlanamayacağım vurgular. Fakat ona göre insanın sorumluluğuna temel bulmak için Allah'ın insanın fiilierini yarattığım inkar etmek gerekli değildir. Çünkü, "teklif,