Muhammed b. el-Yemân es-Semerkandî'a Göre Hilâfet ve Siyaset

tanışma, kültür değişimi ve ihtida hareketlerinin sosyal ve dini bünyedeki tesirleri, dînî düşünceye etkileri, değişen ve gelişen sosyal şartlar içinde insanların birbirleri ve idareyle münasebetlerini düzenleyecek ve ihtiyaçlarını karşılayacak bir hukuk düzeninin kurulması, konulan kuralların ihtiyaçları karşılayamaması durumunda içtihad ederek meselelere çözüm tarzı bulunması o günün en çok meşgul olunan konuları arasında idi. Bu sebeble İslam cemiyeti içinde siyasi, itikadi ve fıkhi manada farklı anlayış ve mezhepleşme hareketlerinin ortaya çıkması durumu kaçınılmaz olmuştur. 3 Şia, Hariciye, Mürcie, Kaderiye, Cebriye, Mu’tezile gibi farklı görüşlere sahip birçok mezhep ortaya çıkmıştır.