Түрікше мәтін
e hikmete dayanması durumunda söylenilen söz konusu olur ancak O mutlak olarak müstağni olduğundan garaz ve hikmet O’nun zatına değil mahlukatına yöneliktir,12 şeklinde cevap verilmiştir. Bu durumda garaz ve hikmet cansız ve canlı varlıkların intizamı için olmaktadır. Ayetlerde intizam Allah’ın varlığına delil olarak “O’nun ayetlerindendir…” şeklindeki ifadeler hikmet ve gayenin eşyada olduğunu göstermektedir. Örnek olarak Amidî (v.1233), Allah’ın hakim oluşunu inkar etmemiş sanatını sağlam yapmasına bağlamıştır. Eşyadaki bu sağlamlık, garaz ve maksada sahip olmasıyla değil, ilim ve iradesine uygun yaratmasıyla gerçekleştiğini ifade etmiştir. Ona göre Allah garaz ve faydayı kabul eden olsayd