Түрікше мәтін
İslam düşünce tarihinde, illet ve ma’lûl ilişkisinin incelenmesi, varoluşun temel dinamikleri ve kozmik düzenin işleyiş prensipleri üzerine yoğun bir sorgulama sürecini gerektirir. Bu ilişki, fenomenler ve entitelerin altında yatan sebepleri (illet) ve bu sebeplerin meydana getirdiği sonuçları (ma’lûl) aydınlatma gayreti olarak, İslam kelâmı merkezinde konumlanmıştır. Bu ekoller ve âlimler arasında; Mu’tezile, Eş’arîyye ve Mâturîdîyye ekolleri ile Bâkıllânî (ö. 403/1013), Gazzâlî (ö. 505/1111), Âmidî (ö. 631/1233), Ebherî Âmidî (ö. 631/1233), Nasîrüddin Tûsî (ö. 675/1277), Kâtibî (ö. 675/1277), Şemsüddîn el-İsfâhânî (ö. 727/1327), Cürcânî, Ali Kuşçu (ö. 879/1474), İbn Mübarekşâh (ö. 840/1439