Түрікше мәтін
Bir başka tasnif de Osmanlı’nın son dönem yeni ilm-i kelâm hareketini temsil eden İzmirli İsmail Hakkı tarafından ortaya konulur. O hak ve hakikat uğrunda çalışan beş sınıftan bahseder: 1.Selefîler: Davalarını öncelikle Kur’an ve sünnet ile doğrulturlar, nazar ile onu kuvvetleştirirler ancak asla nassı nazara tabi kılmazlar. 2.Mütekellimler: Nassı nazara ve akla tabi tutarlar. Ehl-i sünnet kelâmcıları ikiye ayrılırlar. Bunlar Eş’ariye ve Maturidiye kelâmcılarıdır. Ehl-i bid’at kelâmcılar ise beş kısma ayrılır: Hariciler, Şiiler, Mürciîler, Kaderîler, Cehmîler. Bunların içerisinde asıl kelâmcılar Mutezile namını alan Kaderîler ile Cehmîlerdir. 3.Feylesoflar: Kelâmcılar bir ölçüde kendilerini