Şerhu’l-Akâid Hâşiyelerinde Burhân-ı Tatbîkin Kapsamı Tartışmaları: Hayâlî, Kestelî, Ramazan Efendi

tasavvurla değil, haricî varlık yapıları üzerinden geçerli olduğunu savunmaktadır. Vehmî düzeyde olan şeylerin haricî varlıkları olmadığından dolayı bunlar üzerinden delilin geçersiz olduğunun söylenmesi imkânsızdır. Ramazan Efendi’nin bu yorumları, Teftâzânî’nin deliline sadık kalmakla birlikte delilin geçerlilik koşullarını daha ince kavramsal ayrımlar üzerinden yeniden inşa eder. Onun haricî ve zihnî varlık ayrımı üzerine yaptığı açılımlar, soyut/matematiksel varlıklar sorununa da dokunmaktad