Mâtürîdî'nin Siyer'e Dair Kritik Ettiği Bazı Rivayetler

Buçalışmada Mâtürîdî'nin (ö.333/944) Hz. Peygamber ile irtibatı kurulan bazırivayetlere yönelik özgün yorumları konu edilmiştir. Bilindiği üzere hitap,muhatabı tarafından anlaşılır. Hitabın dolaylı muhatabı, onu anlamak için ilkmuhatabın açıklamalarına ihtiyaç duyar. Söz konusu Kur'ân-ı Kerîm ve onu anlamafaaliyeti olunca mezkûr durum daha bir önem kazanır. Çünkü Kur'ân'ın, hitapçevresinde bilinmesi nedeniyle ayrıntılarına girmediği hususlar vardır. Buhususlar onun ilk muhataplarının rivayetleriyle anlaşılabilecektir. Ne var kibu rivayetlerin bazısı bünyesinde problem taşımaktadır. Rivayeti aktaranravinin tasarrufta bulunması problemin önemli gerekçeleri arasındadır. Diğeryandan geleneğin de etkisiyle rivayetlerin taşıdığı önem, zaman içerisindeonların kritik edilmeksizin kabul edilmesine yol açmıştır. Bu ise kimidurumlarda ayetlerin anlam dünyasının daraltılmasına, kimi durumlarda daKur'ân'ın vermek istediği mesajın anlaşılmasına mani olmuştur. İş bu makaleninamacı ise Mâtürîdî'nin mezkûr problemlere karşı sergilediği tutumu ortayakoymaktır. Bu amaç doğrultusunda mukayese yöntemi kullanılmış ve neticede onunsorunlu gördüğü rivayetleri Kur'ân'ın bütünlüğünü, vahiy ortamının genelini veaklın verilerini dikkate almak suretiyle reddettiği anlaşılmıştır. Yine onun,ayetle irtibatlandırılan rivayetin hangi açıdan kusur barındırdığını ifadeettiği ve nihayet sahih bile olsa bazı durumlarda ayetin rivayetten bağımsızolarak okunabileceğini söylediği görülmüştür.