Çerkeşîzâde Mehmet Tevfîk Efendi'a Göre Tevhîd

ası İmam Eş‘arî ve Eş‘arîlik Sempozyumu Bildirileri gibi materyalistlerle, Sümeniyye ve Berahime gibi peygamberliği inkâr eden gnostik yapılanmalarla, Mecusuilik ve Maniheizm gibi düalistlerle, Hristiyanlık gibi teslis’i savunan, tevhide aykırı tanrı tasavvurlarıyla mücadele ederek ve yine İslâm düşüncesi içerisinde yer alan Mutezile, Şia, Kerramiye, Müşebbihe-Mücessime, Ashâbu’lHadis gibi fırkalarla mücadele ederek kendine ait bir metod ve İslâm inancı ortaya koymuştur.2 İmam Eş‘arî’nin (260-32