Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Haşr ve Neşr

e emanet’in göklere, yere ve dağlara sunulduğu (arz), fakat onların bu emaneti yüklenmekten (haml) kaçındıkları (ibâ ve işfâk), bundan çekindikleri, buna karşılık insanın (el-İnsân) bu emaneti yüklendiği (haml) ifade edilmekte, devamında da insanın (el-İnsân) çok zalim (zalûm) ve çok cahil (cehûl) olduğu belirtilmektedir. Tefsir geleneğinde âyetteki emanet, sunma (arz) ve yüklenme (haml) kelimelerinin anlamı üzerinde olduğu gibi “çok zalim” (zalûm) ve “çok cahil” (cehûl) olarak nitelenen el-İnsân kelimesinin bütün insan cinsini içine alıp almadığı üzerinde de farklı yorumlar yapılmıştır. Bu farklılıklara bağlı olarak âyetin metin içindeki bağlamı ile birlikte bir bütün olarak nasıl Marmar