Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

GİRİŞ Yaratılışı gereği insanın mekân ve zamanla ilişkisi, sosyal ve kültürel yaşamında önemli etkiler meydana getirdiğinden insanın tavır ve davranışlarının ortaya çıkmasında coğrafî ortamın etkisi yok sayılamaz. Sosyal bir varlık olan insanın içinde yaşadığı toplumdan ve bölgeden etkilenmesi elbette doğal bir olaydır. İbn Haldun (ö. 808/1406) insanın bu özelliğinden dolayı toplum içinde yaşamasının zaruri olduğunu savunarak1 aslında insan-toplum ilişkisine ve etkileşimine dikkat çekmekte; böylece insanın ahlâkî ve mânevî boyutunun coğrafî etkenlerden uzak ve kopuk olmadığını ortaya koymaktadır. Buna göre o, coğrafî şartların insanları 1 Bk. Ebu Zeyd Veliyyüddin Abdurrahman b. Muhammed İb