Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre İlâhî Birlik ve Ezelîlik

Ebu’l-Feth Osman İbnü’l-Cinnî, el-Hasâis, thk: Muhammed en-Neccâr (Kahire: Alemü’lkütüb, 1952), 1: 32. AUID 11 (Aralık 2018): 469-491 478 | Mehmet Akif CEYHAN yer alan ‘nefiste var olan mana’ tanımına bir itiraz olarak Mutezile âlimlerinin kelâm tanımlarında sese vurgu yapılmaktadır. Kadi Abdülcabbar, bir sesin kelâm olabilmesi için bir anlam ifade etmesi gerektiğini söyler.46 Mu’tezile’nin sözün anlamlı olmasını kelâmın bir şartı olarak kabul etmesi, kelâm-ı nefsîyi kabul etmemelerinin bir sonucudur.47 Mu’tezile’nin kelâm-ı nefsiyi kabul etmemesinin asıl nedeni, manaların sıfatlar olması ve Mu’tezile’nin, Allah’ın zâtından başka kadîm hiçbir sıfatı kabul etmemesinden kaynaklanmaktadır.