Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

Buna göre halk (yaratma) sıfatı için iki yön vardır ki onlar da câizlik ve vâciplik cihetleridir.32 Vâciplik yönü için Allah‟ın mûcip olması lazım değildir. Zira îcap demek, “yarattığında mahlukatın vücud bulması vâcip olur” demektir. Câizlik yönü ile yaratmak ise kudretten farklıdır, onun dıĢındadır. Yani kudret, Allah için olmazsa olmaz iken; makdûr için Allah‟ın kudretinin taalluk edip etmeyeceği câizdir/mümkündür.33 Bunu Ģöyle ifade edebiliriz: Hanefîlere göre yaratma sıfatının kendisi, vâciptir. Ancak bu sıfat, irade sıfatının taalluku iledir. Ġrade taalluk ederse yaratır; taalluk etmezse yaratmaz. Yani iradenin 26 27 28 29 30 31 32 33 Ġlyas Çelebi, Ramazan AltıntaĢ ve diğerleri, Kela