Alâeddin es-Semerkandî'a Göre Kesb (Kazanım)

le aynı fikirde olsalar da Haricîler ameli terk eden, dolayısıyla da büyük günah işleyen kişinin bu dünyadaki hükmünün de kafir olduğu noktasında Mutezile’den ayrılırlar. (Hakîm es-Semerkandî, 38). Ebu Ali el-Cübbâî (ö. 303/916) ve Ebu Hâşim el-Cübbâî’ye (ö. 321/933) göre vahiy olmasa bile insanlar Allah’ı tanımalı ve iyi ile kötüyü ayırt etmelidirler (Kâdî Abdülcebbar, 33). Yine onlara göre, iman nafileler dışında sadece vacip olan fiilleri kapsar (Yüksel, 2015: 221). Mu’tezile âlimlerinden Vâsıl b. Atâ (ö. 131/748) ve Kâdî Abdülcebbar’a (ö. 415/1025) göre, her türlü tâât kulun fiilinden ibarettir. Kâdî Abdülcebbâr, imanda taklidi kesin olarak reddeder (Kâdî Abdülcebbâr XII. 123). Nazzâm’a