Ebû Süleymân el-Cûzcânî'a Göre İlâhî Birlik ve Ezelîlik

ey’iyye Kavramı Üzerine Notlar — 89 sahip olduğu ezelîlik ihlâl edilecek ve ilahî birlik olarak anlaşılan tevhit ilkesi tekrar çiğnenmiş olacaktır.7 Şu ana kadar ifade edilen tartışmalar varsayımdan ibarettir, çünkü yukarıda da zikrettiğim gibi, eşyâ’ ve mevcûdât’a dair erken dönem kelâm tartışmalarının çağdaşı deliller elde etmek oldukça zordur. El-Eş’arî’nin Makâlâtu'l-İslâmiyyîn’i erken dönem kelâmcıların görüşlerinin tipik birkaç tasvirini içermektedir: 1) Şey’ benzeri olan yaratılmış birşeydir Zeydîler); (Cehm b. Safvân ve muhtelif 2) Şey’ cisimdir (antropomorfistler, el-müşebbihe); 3) Şey’ kendisine işaret edilebilendir (Hişâm el-Fuvatî); 4) Şey’ varlık sahasına girmeden önce de şey