Muhammed b. el-Yemân es-Semerkandî'a Göre Kesb (Kazanım)

10 108 O’nu bilmekle, şeriatına, emir ve yasaklarına uymakla mükellef olabilir. Aksi takdirde insan sadece aklıyla bunları yerine getirmekten acizdir. Yine eşyanın iyilik-kötülüğü (hüsün-kubuh) ancak O’nun bildirmesiyle bilinebilir. Akıl bu konuda da acizdir. Akla düşen O’nun vahyi, emri doğrultusunda O’nun varlığını ve birliğine ispatlayacak delilleri keşfedip açıklamaktan ibarettir. Akıl tek başına ne yetkili ne de sorumludur. Bu varlık algısının tabii sonucu olarak insanın fiillerinin her aşamasının Allah tarafından yaratıldığı kabul edilir. İnsana fiili için verilen güç/istita‘a fiille beraberdir ve Allah tarafından yaratılır. İnsanın bir şeyi yapma iradesi Allah tarafından yaratılır.