Muhammed b. el-Yemân es-Semerkandî'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

Anılan ilişki türlerinin karakteristik özelliğinden hareketle İslam felsefecileri Allah’ın iradesini ve yaratmayı devre dışı bırakarak var olan her şeyin Allah’tan zorunlu olarak taştığını ileri sürmektedir. Kelamcılar ise Allah’ın yaratmasını esas alıp özgür iradesini önceleyerek O’na yüklenecek her türlü zorunluluğun Allah’ı gerçek bir fail olmaktan çıkaracağını ifade etmişlerdir. İşte bu zeminde nedensellik meselesi kelamcıların ilgi alanına girmiş neden ve sonuç arasında nasıl bir ilişki olduğu konusunda yoğun tartışmalar gündeme gelmiştir. 2 3 Örneğin Fârâbî Allah için “O, diğer tüm varlıkların var olmasının en son ilkesidir.” demektedir. Bk. Ebû Nasr Muhammed b. Muhammed b. Tarhan b