Mağrib İbâzî Düşüncesinde Metafizik Tasavvurlar: Ebû Tâhir el-Cîtâlî’nin Sem‘iyyât Anlayışı

İbâzî kelâm geleneği, mîzanı imanî bir hakikat olarak kabul ederek kıyamet gününde amellerin bu ölçü ile tartılacağı esası üzerinde durur. Bu tasavvura göre mîzan süreci, amellerin niceliksel bir dökümünden ziyade ilahî adalet ve lütfun bir tezahürü olarak işler. Allah’ın dilediği amelleri kat kat fazlasıyla mükâfatlandırması, O’nun adalet ve lütuf sıfatlarının bir gereği olarak görülür. Dolayısıyla İbâzîlikte mîzan, sadece bir hesaplaşma aracı değil, ilahî adaletin tecelli ettiği bir lütuf mahalli olarak konumlandırılır. Bunun yanında İbâzî