Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

Abduh teolojik fikirleri geliştirmek ve bilgi sahalarına temel olabilecek bir metafizik ortaya koymakla, ‘modern dünya’da ruhla barışık ve tutarlı yaşama arasında anlamlı bağlar kurmaya çalışan bir düşünür olmuştur. Bu yüzden o, tevhit’ten, Allah’ın iradesinden, yaratmasından, vahyin alanından, nübüvvetten bahsettiğinde, aslında insandan ve toplumdan bahsetmektedir. Bununla kalmamakta bu konudaki görüşleriyle de ‘modernleşme’ yönteminin teolojik temellerini de ortaya koymaktadır. Muhammed Abduh, bütün İslami konularda ‘ahlaki metot’ takip etmektedir. Bunun bir sebebi, ‘ahlak ilmi’nin bir bakıma uzlaşımlar yaratma ve değerlere ikna etme sanatı olmasıdır2. Bir başka sebebi ise şudur: Abduh bu